Berber



22K



Twee van de drie Marokkanen in Nederland hebben niet het Arabisch maar het Berber als moedertaal. En ze zijn geen Berbers die in de woestijn leven, zoals de Toearegs, maar in de bergen, als de Rif en de Atlas, waar het sterker wintert dan hier.

Noord-Afrika werd bewoond door Berbers toen dertienhonderd jaar geleden de Arabieren en de islam uit het Oosten kwamen. De islam heeft in die tijd vaste grond onder de voeten gekregen maar het Arabisch minder. Dit ondanks een verre verwantschap van Arabisch en Berber. Berber wordt dan ook de taal van de oorspronkelijke bewoners van Noord-Afrika genoemd.
Er zijn een twintigtal Berbertalen die door in totaal tien-, vijftienmiljoen mensen worden gesproken, vooral in Algerije en Marokko. Berber is een taal van vertellers, niet van schrijvers. Als er geschreven moet worden gebeurt dat in het Arabisch. Toch bestaat er van oudsher een Berberschrift, het 'tifinagh'. Het is terug te voeren op het Numidisch uit de Romeinse tijd en wordt nog gebruikt door de Toearegs. In Marokko wordt het gebruik ervan, op zijn zachtst gezegd, tegengewerkt. In de wetenschap maken de onderzoekers van het Berber doorgaans gebruik van het schrift dat wij kennen, het Latijnse. Er bestaan afspraken over hoe je wat opschrijft.

Babels erfenis zou zonder aandacht voor het Berber, een oorspronkelijke taal die in de straten van Amsterdam wordt gesproken, onaf zijn. Bespreking van het Berber kan duidelijk maken waarop en waarom mensen hun tong moeten breken bij het leren van Nederlands.


Kadour Cadi en Abderrahman El Aissati

Een groot kenner van de Berbertalen was Kadour Cadi, verbonden aan de Universiteit van Fez. Hij zou de lezing dan ook geven hoewel hij er tegenop zag het in het Engels te doen, in het Frans had het hem een week voorbereiding gescheeld. Maar eind vorig jaar verongelukte hij in de Atlas. Zijn vrouw raakte gewond. In Nederland waren zij graag geziene gasten van universiteiten en Marokkaanse organisaties. Kadour Cadi wordt gemist.
We zijn heel blij dat Abderrahman El Aissati, geboren in 1960, zijn lezing waarschijnlijk zal overnemen. Hij studeerde aan de Universiteiten van Fez en Rabat. Hij onderwijst nu Berber aan de Universiteit van Nijmegen en rondt daar zijn proefschrift af over taalverlies bij Arabisch sprekende Marokkanen in Nederland. El Aissati is niet verantwoordelijk voor bovenstaande tekst over het Berber omdat hij op het moment van de produktie van deze tekst in Marokko was. In de Atlas.


<<<

Beeld * Tekst * Uitleg * Leven * Thuis

© fred dijs, In beeld, tekst en uitleg, 1996